کک او زرینه

دا د استاد عبدالغفور لېوال څلورمه لویه منظومه ده چې د تږیو ذوقونو تنده خړوبوي؛ "کک او زرینه" د وطن د تاریخ یو داسې باب په هنري ژبه را غبرګوي چې موږ د نن د جوړولو لپاره ترې الهام اخیستلای شو. دا منظومه د هغې جګړې هنري منظر د لوستونکیو مخ ته ږدي چې ډېره وړاندې د ساکانو او پارتیانو ترمنځ د هیرمند سیند د اوبو پر سر پېښه شوې وه؛ پارتیانو غوښتل چې د هیرمند بند ونړوي او ساکانو د خپلو اوبو او خپلې آبرو د دفاع لپاره جنګ کاوۀ. عجیبه دا ده چې څو پېړۍ وروسته هم د هغې جګړې منطق او هویت نه دی بدل شوی؛ توپیر یوازې دومره دی چې هلته زموږ ګاونډیانو زموږ بندونه د جنګ په کلاسیکو وسایلو او پیلانو نړول مګر نن یې د جنګ په معاصرو وسایلو لکه ایډیولوژي او تروریزم نړوي؛ ډېره عجیبه دا ده چې موږ څو پېړۍ وړاندې دومره پیاوړی ملي شعور درلود چې د ملي شتمنیو د ساتنې په پار مو قربانۍ ورکولې او خپل ملي نوامیس مو له پردیو ساتل، مګر د علم او شعور په زمانه کې مو شکست وخوړ؛ هغوی چې په پیلانو یې نشوو ماتولای، په سیاست یې مات کړو؛ د پیلانو پر ځای یې راپسې زموږ وروڼه او زامن را ولېږل او زموږ بندونه یې پرې والوزول. دا شهکاره منظومه به درته ووایي چې نور خلک څنګه د خپلو ملي ګټو لپاره جنګېږي او څنګه یې خپل ټول انساني عواطف او غرایز له ملي ګټو سره غوټه کړي دي؟ د منظومې قهرمانه او ملکه د یوې هوښیارې طبیبې په څېر د یو تارک دونیا او زړه ماتي اتل نبض نیسي او هغه ته د ملي شعور داسې سوز او حرارت ور لېږدوي چې په پای کې د ملي جګړې په یوه لوی اتل بدلېږي. کک او زرینه د مینې، حماسې، سیاست، فکر، هنر او عواطفو داسې امتزاج دی چې زموږ په معاصرو هنري ادبیاتو کې به یې بیلګه کمه پیدا شي. د دې منظومې حساس شاعر د لوی کره کتونکي رضا براهني په قول په یوه وخت د تاریخ، جغرافیې، ټولنې، هنر.... پر وړاندې څلور پنځه مسئولیتونه ادا کړي دي. په "کک او زرینه" کې جنګ او مینه دواړه په ډېر هنري متانت انځور شوي دي؛ داسې لکه شاعر چې په لوستونکي د "شهنامې" او "خمسۀ نظامی" د هنري لذتونو له امتزاجه را پیدا شوی خوند په یوه ځای څکل غواړي. دا زموږ لپاره ویاړ دی چې د خپل خپرنیز سفر په لړ کې د "کک او زرینه" په څېر شهکار هنري اثار خپروو او په دې توګه د روان خپرنیز ابتذال پر وړاندې د ایډیال هنر او ذوق په ننګه درېږو. نور نو دا تاسې او دا "کک او زرینه"! درنښت سروش کتابپلورنځی