Show Bookstore Categories

प्राचीन भारतातील व्यापार व व्यापारी मार्ग( सिंधू संस्कृती ते सातवाहन काळ)

Byप्रा. डॉ. जावेद चांदसाहेब तांबोळी

प्राचीन भारताच्या अर्थकारणामध्ये व्यापार हा विषय अत्यंत महत्वाचा होता. त्याकाळातील व्यापारी व्यापारासाठी दूरच्या प्रवासावर जात असत. व्यापारी समूहाने प्रवास करुन व्यापार करीत असत आणि समूहाने व्यापारी प्रवास करणाऱ्या काफिल्यांना "सारथा" असे म्हटले जाते. 'व्यापार' हा शब्द संस्कृत शब्द असून ओलांडण्यासारखे मार्ग यावरुन तयार झाला. तर ऋग्वेदामध्ये 'पथा' हा शब्द साहित्यिक शैलीत तर काही ठिकाणी अलंकारिक शैलीत वापर होत होता. मनुष्याचे सामाजिकीकरण होण्यासाठी पथ किंवा रस्ते हे महत्वाचे असल्याचे ऋग्वेदावरुन समजते. व्यापाराप्रमाणेच व्यापारी मार्ग देशाच्या आर्थिक जीवनाची रक्तवाहिनी मानले जाते. प्राचीन काळी प्रगतीचे मार्ग म्हणजे व्यापारी मार्गाचा शोध सुरु झाला. जुन्या अश्मयुगातील पायवाटांचे व्यापारी मार्गामध्ये रुपांतरण झाले. त्याचाच परिणाम म्हणून विविध मानवी समूहामध्ये सामाजिक-आर्थिक देवाण घेवाण होऊ लागली. जसे मानवाने नवाश्मयुगात प्रवेश केला तसे सुधारणांचे वलय विस्तारीत होऊ लागले. प्राथमिक स्वरुपातील मार्ग व त्यांची संख्या यात वाढ व सुधारणा होऊ लागली. नवाश्मयुगामध्ये लोक नदीकाठी वास्तव्यास असल्याने नैसर्गिक जलमार्गाची उपयोगिता वाढली व लोक नदीमार्गाने व्यापारी प्रवास करावयास शिकले. असे असले तरी उद्योगधंद्याचे केंद्रीकरण लक्षात घेऊन व्यापारी मार्ग विस्तारीत झाले व त्या ठिकाणचा व्यापार भरभराटीस आला आणि व्यापारी मार्गाची संख्या व गुणवत्ताही वाढू लागली.

Details

Publication Date
Feb 14, 2023
Language
Marathi
ISBN
9781329770263
Category
Education & Language
Copyright
All Rights Reserved - Standard Copyright License
Contributors
By (author): प्रा. डॉ. जावेद चांदसाहेब तांबोळी

Specifications

Format
EPUB

Ratings & Reviews